Chào mừng bạn đã đến với diễn đàn Hỗ trợ đổi mới giáo dục!
Mai Sỹ Tuấn
Mai Sỹ Tuấn

Mới đăng kí, Nam, từ Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Status: Transforming Teaching - Inspiring Learning - 5/10/17

Hoạt động gần đây của Mai Sỹ Tuấn:
12/10/17
Hoạt động lần cuối:
12/10/17
Tham gia:
5/10/17
Số bài viết:
3
Số lần "Thích" đã nhận:
0
Điểm nhận Cup:
0
Giới tính:
Nam
Đến từ:
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Nghề nghiệp:
Giảng Viên

Mai Sỹ Tuấn

Mới đăng kí, Nam, từ Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Transforming Teaching - Inspiring Learning 5/10/17

Hoạt động gần đây của Mai Sỹ Tuấn:
12/10/17
    1. Mai Sỹ Tuấn
      Transforming Teaching - Inspiring Learning
  • Đang tải...
  • Đang tải...
  • Giới thiệu

    Giới tính:
    Nam
    Đến từ:
    Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
    Nghề nghiệp:
    Giảng Viên
    DẠY HỌC TÍCH HỢP LÀ YÊU CẦU TẤT YẾU CỦA MÔ HÌNH
    GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
    Mai Sỹ Tuấn
    Ban Xây dựng chương trình giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể mới. Điểm nổi bật nhất của dự thảo chương trình là giáo dục Việt Nam trong thời gian tới đặt mục tiêu phát triển năng lực học sinh. Để đạt được mục tiêu đó, các nhà giáo dục đã đề xuất nhiều biện pháp thực hiện khác nhau, trong đó dạy học tích hợp là một trong những biện pháp mới được thực hiện trong cả chương trình và nhiều môn học.
    Với tư cách là một người trong ban xây dựng chương trình tôi xin phép trao đổi một vài ý kiến còn phân vân trên thông tin đại chúng về lý do, hình thức và mức độ của dạy học tích hợp; tích hợp cần phải phù hợp với hoàn cảnh của giáo dục Việt Nam, với đội ngũ giáo viên và khả năng tiếp nhận của học sinh.
    Trước hết phải nói rằng, dạy học tích hợp là xu hướng phổ biến của giáo dục tiếp cận phát triển năng lực trên thế giới hiện nay. Dạy học tích hợp có nhiều hình thức khác nhau như tích hợp không tạo nên môn học mới và tích hợp tạo nên môn học mới; tích hợp xuyên môn, đa môn, liên môn và nội môn.
    Trong chương trình giáo dục phổ thông mới lần này, các nhà giáo dục đã nhấn mạnh tới hình thức dạy học tích hợp là hoàn toànkhách quan và phù hợp thực tiễn, không chỉ với định hướng giáo dục phát triển năng lực người học mà còn là cơ sở thuận lợi cho việc lồng ghép các môn học với nhiều nội dung giáo dục khác như giáo dục công dân, sức khỏe, môi trường, biến đổi khí hậu.... Giáo dục tích hợp có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển toàn diện về kiến thức, hình thành kĩ năng và phát triển năng lực của học sinh.
    Trong thế giới tự nhiên, mọi sự vật và hiện tượng là một thể thống nhất. Việc chia ra các lĩnh vực khoa học (hay các môn học) là để nghiên cứu sâu sự vật và hiện tượng ở một khía cạnh nhất định. Khi giải quyết một vấn đề của tự nhiên thì không chỉ cần tới một khía cạnh nào mà cần kiến thức tổng hợp, cần sự tích hợp của nhiều kiến thức khác nhau. Như chúng ta đã biết, tính thống nhất trong giáo dục khoa học tự nhiên được thể hiện ở cả đối tượng, phương pháp nhận thức, những nguyên lý và khái niệm cơ bản.
    Một trong những môn học tích hợp mới là môn Khoa học tự nhiên. Ở cấp tiểu học, môn học có tên Tìm hiểu tự nhiên; ở cấp trung học cơ sở, môn học có tên Khoa học tự nhiên; ở cấp trung học phổ thông, khoa học tự nhiên được chia ra thành các môn học riêng rẽ là Vật lý, Hoá học và Sinh học. Như vậy, xu hướng tích hợp trong chương trình giáo dục mới của chúng ta lần này là tích hợp sâu ở lớp dưới và phân hoá dần ở các lớp trên. Đây cũng là xu hướng phổ biến trên thế giới, trong đó có nhiều nước giáo dục phát triển.
    Môn Khoa học tự nhiên tích hợp kiến thức của 3 môn học hiện hành là Vật lý, Hoá học và sinh học. Chương trình môn học mới sẽ được thiết kế chủ yếu theo 4 trục nội dung tương ứng với 3 môn học đó là trục nội dung về vật chất, thế giới sống, năng lượng và sự biến đổi vật lý, Trái đất và bầu trời. Các trục nội dung này không được thiết kế riêng rẽ mà liên kết với nhau thông qua các nguyên lý và khái niệm chung của khoa học tự nhiên. Các nguyên lý (hay khái niệm chung/ Unifying concepts) mà tất cả các trục nội dung cần hướng tới là: tính đa dạng, tính cấu trúc, tính hệ thống, sự tương tác của các thành phần, sự vận động và biến đổi của tự nhiên. Các nguyên lý này được ví như là những “chất keo” kết dính các trục nội dung lại với nhau. Bên cạnh đó chương trình còn thiết kế một số chủ đề tích hợp có liên quan tới nhiều nội dung khoa học như chủ đề về biến đổi khí hậu, sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên,…. Với khoa học xã hội, nội dung lịch sử và địa lý, giáo dục công dân và văn học có nhiều điểm chung sẽ tạo điều kiện cho dạy học tích hợp. Bất kỳ một sự kiện lịch sử nào diễn ra cũng cần được xem xét trong một bối cảnh cụ thể về không gian và thời gian nhất định. Những môn tưởng chừng như đứng riêng rẽ như Toán học, Văn học…. nhưng là môn công cụ nên Toán học và Văn học đặt mục tiêu được vận dụng trong các môn học khác và trong thực tiễn, theo mô hình tích hợp đa môn và xuyên môn.
    Trong chương trình giáo dục phổ thông mới có nhiều môn tích hợp như Cuộc sống quang ta, Tìm hiểu tự nhiên, Tìm hiểu xã hội, Thế giới công nghệ (ở cấp tiểu học) và môn Lịch sử và Địa lý, Khoa học tự nhiên,… (cấp trung học cơ sở). Việc xây dựng một số môn học tích hợp như vậy sẽ góp phần làm giảm số môn học, đồng thời tránh sự trùng lặp kiến thức trong quá trình dạy học.
    Trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể vừa được công bố đã thể hiện tinh thần tích hợp thông qua hệ thống các môn học, mô tả tóm tắt nội dung và yêu cầu cần đạt của từng lĩnh vực giáo dục, ở từng cấp học. Tuy nhiên, dạy học tích hợp chủ yếu sẽ được thể hiện rõ ràng, theo đúng lý luận phương pháp dạy học và yêu cầu của dạy học tích hợp trong từng chương trình môn học và sẽ được công bố sau một thời gian nữa.
    Theo chúng tôi, trong chương trình giáo dục phổ thông lần này, dựa trên năng lực của giáo viên, kinh nghiệm viết sách giáo khoa và giáo dục nhiều năm, chúng ta nên chọn hình thức tích hợp liên môn. Tích hợp liên môn với các mức độ tích hợp khác nhau sẽ không làm xáo trộn đội ngũ giáo viên hiện tại mà vẫn đạt được mục tiêu của giáo dục. Hiện nay nhiều nước trên thế giới thực hiện tích hợp liên môn thành công, là cơ sở để học tập kinh nghiệm.