Chào mừng bạn đã đến với diễn đàn Hỗ trợ đổi mới giáo dục!
  1. Admin Administrator

    GÓP Ý DỰ THẢO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ

    Trần Đình Liễn
    Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam,
    Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Đà Nẵng



    Sau khi nghiên cứu Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông (CT GDPT) tổng thể, tôi có mấy ý kiến góp ý như sau:

    1. CT GDPT tổng thể mới đã có sự thay đổi lớn so với chương trình GDPT hiện tại. Chương trình mới đã được biên soạn công phu, bám sát quan điểm và tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo được nêu tại các Nghị quyết của Đảng và Quốc hội cũng như tại các văn bản chỉ đạo của Chính phủ. Chương trình mới được xây dựng theo hướng phát triển năng lực người học phù hợp với xu thế phát triển của đất nước trong thời đại cách mạng công nghiệp mới 4.0 và tiếp cận với xu hướng quốc tế về chương trình giáo dục.

    2. Tuy nhiên, sự thay đổi lớn về chương trình giáo dục phổ thông mà dự kiến sẽ bắt đầu từ năm 2018 đối với các lớp đầu cấp cũng đem lại cho tôi không ít băn khoăn, lo lắng:

    2.1. Điều kiện để thực hiện chương trình mới thành công phải dựa trên nhiều yếu tố trong đó thầy giáo, cơ sở vật chất kỹ thuật trường học, công tác quản lý giáo dục là những yếu tố cực kỳ quan trọng và cần phải được chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tổ chức triển khai thực hiện chương trình mới. Không nên để diễn ra tình trạng áp dụng đồng loạt chương trình mới bất chấp điều kiện và khả năng hiện có của trường học. Thực tiễn của việc thực hiện cải cách giáo dục, đổi mới chương trình, sách giáo khoa trong quá khứ là bài học cho chúng ta khi triển khai chương trình mới này:

    - Chất lượng đội ngũ giáo viên nhìn chung chưa thể đáp ứng được chương trình mới nên cần phải được đào tạo mới, đào tạo lại và bồi dưỡng một cách bài bàn. Cần cải cách sư phạm bao gồm tổ chức lại các trường sư phạm và có chương trình cải cách sư phạm mạnh mẽ để trường sư phạm đủ năng lực chuẩn bị đội ngũ thầy giáo cho CT mới.

    - Rà soát, đánh giá lại cơ sở vật chất kỹ thuật trường học ở tất cả các loại hình trường học trên tất cả các địa bàn để thúc đẩy xây dựng cơ sở vật chất cho triển khai chương trình mới. Tình hình cơ sở vật chất các trường học vùng khó khăn, vùng cao, vùng sâu còn quá nhiều thiếu thốn nên nếu áp dụng ngay chương trình mới này thì dễ dàng thấy ngay thất bại. Nhưng việc này một mình ngành giáo dục không thể thực hiện được mà phải đặt dưới dự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ và chính quyền các cấp. Bộ GDĐT cần tham mưu cho Bộ Chính trị và Chính phủ có các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền các địaphương lãnh đạo, chỉ đạo tạo điều kiện để ngành GDĐT triển khai thực hiện nhất là cơ sở vật chất, kinh phí thực hiện chương trình mới. Tôi thống nhất cao với quan điểm xây dựng CT GDPT mới được ghi trong Dự thảo, rằng đó là:

    “Cam kết của Nhà nước bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông”.

    Sự thiếu thốn về cơ sở vật chất và yếu kém về chất lượng giáo viên sẽ dẫn đến thời lượng dạy và học không đảm bảo; chất lượng truyền đạt và tiếp thu kiến thức cơ bản của học sinh vì thế cũng không đạt yêu cầu. Tất yếu, mục tiêu cần đạt tới về phẩm chất và năng lực của học sinh theo CT GDPT mới sẽ khó lòng đạt được.

    - Công tác quản lý giáo dục cũng cần được đổi mới để phù hợp với việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa và phương pháp giảng dạy. Đội ngũ cán bộ quản lý ngành giáo dục cần được bồi dưỡng nghiêm túc để đủ năng lực chỉ huy chương trình mới này. Kiên quyết không để tình trạng bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên mang tính hình hình thức, chỉ tốn kém mà không mang lại hiệu quả.

    2.2. Tôi thống nhất cao với cách phân chia chương trình GDPT 12 năm làm 2 giai đoạn là giai đoạn giáo dục cơ bản và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, trong đó giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp ở cấp THPT là cái mới không chỉ ở thuật ngữ mà mới cả nội dung và phương pháp. Làm được điều này sẽ khắc phục được nhược điểm của công tác giáo dục hướng nghiệp hiện nay và góp phần phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THPT theo năng lực học sinh chứ không phải chỉ có con đường đại học.

    Kỳ vọng là vậy, song tôi vẫn băn khoăn và mong mỏi nội dung, chương trình cụ thể theo từng lớp của cấp học đạt được mục tiêu định hướng nghề nghiệp như chương trình khung đã đề ra, tránh cách làm chỉ mang tính hình thức và không hiệu quả.

    Một điểm nữa mà CT mới khác chương trình hiện hành là không đề cập phân luồng sau THCS. Phải chăng vấn đề giáo dục hướng nghiệp không còn đặt ra ở các lớp cuối cấp THCS?

    2.3. Trong CT GDPT tổng thể tôi thấy có đề cập mang tính định hướng về đánh giá kết quả giáo dục. Đây là một nội dung quan trọng trong quản lý giáo dục, là điểm nút quyết định chất lượng giáo dục. Kinh nghiệm quản lý giáo dục qua nhiều năm, tôi thấy thi kiểu gì thì thầy và trò dạy và học theo kiểu ấy, cách
    thức thi quyết định cách thức dạy và học. Chẳng hạn, đánh giá kết quả dạy và học ngoại ngữ bằng hình thức thi viết thì thầy và trò sẽ tập trung rèn kỹ năng viết, còn các kỹ năng nghe, nói, đọc sẽ xem nhẹ. Kết quả là sau 12 năm học ngoại ngữ, phần lớn các em kém về giao tiếp.

    Chính vì vậy, cần phải đổi mới thi cử, coi đây là nhân tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục trên cơ sở kết hợp coi trọng cả đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ. Qua đánh giá lần này, cần đánh giá cho được kết quả thực hiện mục tiêu về phẩm chất và năng lực học sinh được đề ra tại CT GDPT tổng
    thể.

    2.4. Cần có bản giải trình về đánh giá những ưu khuyết của chương trình GDPT hiện tại để thấy rằng chương trình mới đã kế thừa những ưu điểm của chương trình cũ và thay thế, bổ sung những khuyết điểm của chương trình hiện hành.

    2.5. Cần chú ý tính liên thông của chương trình giáo dục các cấp học và bậc học. Lâu nay trong ngành hay có tình trạng cấp học trên phàn nàn về chất lượng giáo dục của cấp học trước, bậc học trên phàn nàn về chất lượng giáo dục của bậc học trước. Nguyên nhân của tình hình ấy thì có nhiều trong đó có tính liên thông chưa cao. Do vậy, lần biên soạn này cần chú ý tính liên thông về nội dung chương trình giữa các bậc học, cấp học, nhất là liên thông giữa GDPT và đại học.

    3. Kiến nghị: Nên có bước thí điểm trước khi triển khai đại trà theo hai cách:

    - Cách 1: Rà soát, đánh giá, xếp loại đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất các trường học để cho phép triển khai thí điểm ở những trường đủ điều kiện về giáo viên và cơ sở vật chất theo yêu cầu của chương trình. Thúc đẩy các địa phương có trách nhiệm tăng cường đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất các trường còn lại để triển khai đại trà.

    - Cách 2: Mỗi tỉnh, thành chọn 1, 2 quận, huyện làm thí điểm bao gồm trường đủ điều kiện và chưa đủ điều kiện về cơ sở vật chất và giáo viên để qua đó rút kinh nghiệm khi triển khai đại trà.


    Trên đây là một vài ý kiến góp ý xin gửi đến Ban soạn thảo CT GDPT mới để tham khảo.

Ủng hộ bài viết này