Chào mừng bạn đã đến với diễn đàn Hỗ trợ đổi mới giáo dục!
  1. Admin Administrator

    MỘT SỐ Ý KIẾN GÓP Ý DỰ THẢO CHƯƠNG TRÌNH
    GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ

    PGS.TS Trần Quang Quý
    Nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

    Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông (CT GDPT) tổng thể đã quán triệt rất nghiêm túc các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Quyết định của Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Chương trình tổng thể đã bám sát và thể hiện rõ mục tiêu “Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp với dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh” như quy định trong Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội.

    Bản Dự thảo lần này là tương đối hoàn chỉnh, có chất lượng cao, đáp ứng được các mục tiêu, yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông; chất lượng nội dung Dự thảo cho thấy Ban soạn thảo đã dành nhiều thời gian, công sức, tập hợp trí tuệ, làm việc nghiêm túc, khoa học và kỹ lưỡng. Chương trình tổng thể đã kế thừa những ưu điểm, khắc phục những nhược điểm của các chương trình giáo dục phổ thông đã có ở Việt Nam, đồng thời có tìm hiếu, học tập và tham khảo nhiều nguồn tư liệu, kinh nghiệm giáo dục phổ thông của các nước có nền giáo dục phát triển trong khu vực và thế giới; có quan tâm đến điều kiện áp dụng phù hợp với đặc điểm xã hội, điều kiện về cơ sở vật chất để thực hiện chương trình tổng thể chung trong cả nước cũng như tính đến đặc thù của từng địa phương.

    Xin góp ý về một số vấn đề còn băn khoăn, cần làm rõ:

    1. Về thời lượng giáo dục:

    - Hiện nay trong Dự thảo quy định ở cấp tiểu học mỗi tiết học ở lớp 1 và 2 là từ 30 đến 35 phút, ở lớp 3, 4 và 5 từ 35 đến 40 phút; giữa các tiết học có thời gian nghỉ. Như vậy với cùng trong một trường tiểu học, học sinh ra chơi vào các thời gian khác nhau, khi học sinh lớp 1 và 2 ra chơi, nô đùa sẽ ảnh hưởng học tập của các lớp trên, do vậy nên quy định thời lượng 1 tiết học đối với các lớp trong trường tiểu học là như nhau. Trong bố trí thời lượng nên có dành thời gian cho chào cờ đầu tuần, thời gian tập thể dục giữa giờ mà hiện nay các trường đang bắt buộc thực hiện.

    - Trong bảng tổng hợp kế hoạch giáo dục quy định số tiết trong năm học của bậc tiểu học: ở các lớp 1,2,3 là 1147 tiết/ năm (31 tiết/ tuần), đến lớp 4, 5 là 1154 tiết (32 tiết/ tuần ); bậc THCS: ở các lớp 6,7 là 1073 tiết/năm (29 tiết/ tuần ), đến lớp 8, 9 là 1110 tiết (30 tiết/ tuần ); bậc học THPT: lớp 10 là 1110 tiết/năm (30 tiết/ tuần ) và lớp 11 và 12 là 985 tiết (27 tiết/tuần ).

    Như vậy theo Dự thảo chương trình, học sinh ít tuổi thì thời lượng học nhiều hơn học sinh lớn tuổi, sẽ tạo ra tâm lý càng học lên cao thì thời gian dành cho học hành càng ít. Đề nghị Ban soạn thảo xem xét lại thời lượng giáo dục toàn năm học cho hợp lý hơn theo nguyên tắc học càng lên cao thì thời lượng dành cho học tập càng nhiều hơn. Đối với bậc tiểu học ( lớp 1,2 ) nên áp dụng phương châm ”Học mà chơi, chơi mà học”.

    2. Tôi đồng tình với các quan điểm xây dựng chương trình tổng thể, các mục tiêu, các yêu cầu nêu trong Dự thảo CT GDPT tổng thể. Việc phân bổ thời lượng giáo dục các môn học, định hướng về mục đích, nội dung giáo dục các môn học là hợp lý, nhưng để trách quá tải của từng môn học kéo theo quá tải cả Chương trình, đề nghị Ban Phát triển Chương trình cần giám sát chặt chẽ khi xây dựng các chương trình môn học.

    3. Hệ thống các môn học trong Dự thảo CT tổng thể chia thành các môn học bắt buộc, các môn học bắt buộc có phân hóa, môn học tự chọn và môn học tự chọn bắt buộc là hợp lý, nhưng nên điều chỉnh tên gọi một số môn học cho dễ hiểu, thống nhất với yêu cầu môn học và có tính khoa học sư phạm hơn, cụ thể: các môn Tìm hiểu xã hội, Tìm hiểu tự nhiên, Tìm hiểu tin học, Tìm hiểu công nghệ của lớp 4 và lớp 5 nên đổi thành các môn Khoa học xã hội, Khoa học Tự nhiên, Tin học, Công nghệ.

    4. Về định hướng đánh giá kết quả giáo dục, Dự thảo quy định: Việc đánh giá định kỳ do các cơ sở giáo dục tổ chức. Học sinh hoàn thành các môn học, tích luỹ đủ kết quả đánh giá theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo được cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông. Quy định này muốn thực hiện phải sửa Luật Giáo dục hiện nay. Theo quan điểm của tôi thì nên cân nhắc, vì nếu quy định như vậy có nghĩa chúng ta sẽ bỏ kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông cấp quốc gia như hiện nay, điều này sẽ trái với Luật Giáo dục. Hiện nay cũng có nhiều nước vẫn tổ chức một kỳ thi tốt nghiệp phổ thông cấp quốc gia. Các nước như Nhật Bản, Mỹ trước đây cũng bỏ kỳ thi tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp THPT do các cơ sở giáo dục cấp như quy định trong Dự thảo, nhưng người ta nhận thấy chất lượng giáo dục đi xuống nên đã trở lại quy định tổ chức chung một kỳ thi tốt nghiệp PTTH trên phạm vi quốc gia, bang hoặc liên bang. Từ kinh nghiệm, để trách gây sức ép thi cử lên học sinh, nhưng vẫn đúng pháp luật hiện hành, giảm chi phí thi cử và khắc phục được bệnh thành tích khi chúng ta tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia thực hiện cuộc vận động “Hai không”, cũng như việc tổ chức các kỳ thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi tuyển sinh đại học vừa qua và kỳ thi hiện nay, tôi đề xuất:

    Nên giao cho các địa phương tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên cơ sở Ngân hàng đề thi và Quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ GDĐT. Nếu học sinh đạt yêu cầu thì Giám đốc Sở GDĐT cấp bằng. Học sinh có bằng tốt nghiệp sẽ được xét tuyển hoặc thi tuyển chọn vào các cơ sở giáo dục đại học (giao cho các cơ giáo dục tự chủ việc xét tuyển). Đối với các học sinh không muốn tham gia kỳ thi tốt nghiệp nhưng đã hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông, hoặc thi nhưng trượt tốt nghiệp thì được cơ sở giáo dục cấp Giấy chứng nhận đã hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông.

    Với Giấy chứng nhận này, các học sinh có thể đăng ký xét tuyển vào các trường nghề hoặc trung cấp, cao đẳng nghề theo quy định của Bộ GDĐT hoặc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Việc quy định này không vi phạm Luật Giáo dục, chỉ cần xin ý kiến của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, sau đó xin Ủy ban Thường vụ Quốc hội chấp nhận. Với cách làm này chúng ta vẫn kiểm soát và đánh giá được chất lượng giáo dục của các địa phương và trên phạm vi toàn quốc.

    5. Về điều kiện thực hiện chương trình GDPT:

    - Về thời gian thực hiện Chương trình: Theo Dự thảo, Chương trình bắt đầu thực hiện từ năm học 2018- 2019 theo quy định tại Nghị quyết 88. Trong Dự thảo các môn học có nhiều môn học lần đầu giáo viên được nghe đến, đến nay cũng chưa biết được nội dung giáo dục là gì, họ cũng chưa được đào tạo dạy các môn đó, muốn dạy được phải được tập huấn hoặc phải đi đào tạo thêm. Chất lượng giáo dục được quyết định bởi người thầy; thời gian qua do có nhiều lý do nên Bộ GDĐT chưa triển khai quyết liệt về các điều kiện thực hiện chương trình giáo dục phổ thông theo hướng đổi mới về chương trình các môn học, SGK, đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, điều kiên về cơ sở vật chất, thiết bị đồ dùng dạy học theo Chương trình mới... Với lý do trên, tôi đề xuất: Bộ GDĐT nên xin lùi thời gian thực hiện 1 năm để có thời gian chuẩn bị tốt hơn, nhưng về tiến độ thực hiện Chương trinh nên theo nguyên tắc cuốn chiếu. Nếu Quốc hội không đồng ý lùi thời gian thực hiện thì Bộ GDĐT cần tập trung quyết liệt cho công tác bồi dưỡng giáo viên và việc thực hiện đúng tiến độ.

    - Bộ GD&ĐT nên có chương trình khảo sát, đánh giá lại toàn diện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, trường lớp học hiện nay và đề xuất nhu cầu cần trang bị khi thực hiện theo chương trình giáo dục phổ thông mới để đảm bảo chất lượng.

    - Khảo sát, đánh giá thực trạng về đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu giảng dạy theo chương trình mới, từ đó xây dựng kế hoạch, lộ trình tập huấn, bồi dưỡng hoặc đào tạo giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện CT GDPT mới.


    Tóm lại, Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể lần này có chất lượng tốt hơn dự thảo trước, đã nhận được sự góp ý nghiêm túc của các nhà khoa học, các thầy cô giáo, các nhà quản lý giáo dục, của cha mẹ học sinh. Nhiều góp ý đã bày tỏ sự đồng thuận cao với Ban soạn thảo, các giải trình tiếp thu góp ý của Ban soạn thảo khá thuyết phục và có tính khả thi cao. Mong muốn của chúng ta là khi triển khai thực hiện thì chất lượng giáo dục phải được nâng lên như mục tiêu của CT GDPT tổng thể đề ra.

Ủng hộ bài viết này