Chào mừng bạn đã đến với diễn đàn Hỗ trợ đổi mới giáo dục!
  1. Admin Administrator

    MỘT VÀI Ý KIẾN VỀ CHƯƠNG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ


    GS. TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc
    Đại học Quốc gia Hà Nội

    1. Những vấn đề chung
    1.1. Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể nhìn chung đã thể hiện việc quán triệt các quan điểm và tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện nêu tại các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Quyết định của Chính phủ. Tuy vậy đi vào cụ thể vẫn có những nội dung cần xem xét kỹ lưỡng hơn. Để đánh giá ở mức độ nào cần có chương trình cụ thể đánh giá sẽ chính xác hơn.
    1.2. Dự thảo CT GDPT tổng thể đã bước đầu tiếp cận xu hướng phát triển CT GDPT của một số nước tiên tiến. Tuy vậy có những nội dung cần cập nhật hơn, vì ngay các nước phát triển cũng phải hoàn thiện chương trình, đổi mới nhiều.
    1.3. Các phẩm chất và năng lực cần hình thành cho học sinh nhìn chung là phù hợp. Nếu tiếp cận theo các nước tiên tiến thì ít khi phân biệt phẩm chất và năng lực, phẩm chất cũng phải được thể hiện ra bằng năng lực.
    1.4. Ở mức độ CT tổng thể, năng lực chuyên môn và các biểu hiện yêu cầu cần đạt như vậy là chấp nhận được. Cái khó hơn nhiều là nhận thức và cách biểu hiện những yêu cầu đó của người biên soạn chương trình cụ thể.

    2. Về kế hoạch giáo dục
    2.1. CT tổng thể nên chia thành môn học bắt buộc, môn học bắt buộc có phân hóa và môn học tự chọn là đủ.
    2.2. Chỉ nên quy định thời gian thực học dành cho các môn học bắt buộc và bắt buộc có phân hóa trên tổng thời gian bắt buộc 37 tuần. Thời gian còn lại dành quyền tự quyết cho cơ sở giáo dục. Giáo dục phổ thông chỉ là giáo dục cơ bản!
    2.3. Tên các môn học và hoạt động giáo dục nhìn chung là chấp nhận được. Không nên tranh luận quá nhiều về vấn đề này, quan trọng là nội dung cụ thể thế nào! Lưu ý việc quá tải về nội dung!
    2.4. Về kế hoạch dạy học tiểu học, CTTT có nêu: “Đối với những lớp chưa thực hiện dạy học 2 buổi/ngày, không bố trí thời gian tự học có hướng dẫn trên lớp và dạy học nội dung giáo dục địa phương” là không hợp lý. Với bậc Tiểu học nên quy định thống nhất dạy học 2 buổi/ngày. Nhà nước cùng các địa phương nỗ lực cung ứng đủ điều kiện để học sinh tiểu học được học và vui chơi ở trường cả ngày. Trong lộ trình tiến tới đạt được mục tiêu đó, những nơi chưa đạt được cũng cần phải dạy cho học sinh cách tự học, coi như mục đích chính của dạy học hình thành năng lực, tự học có hướng dẫn của giáo viên không chỉ để truyền đạt kiến thức mà điều quan trọng hơn là dạy cách tự học, hình thành thái độ của học sinh đối với việc học. Kiến thức địa phương là những nội dung gần gũi gắn bó với học sinh. Dù thời lượng như thế nào, dạy học cũng cần tích hợp được những nội dung đó.
    2.5. Việc cho phép học sinh lớp 11 và lớp 12 ngoài các môn học bắt buộc, được tự chọn 1 chuyên đề học tập và 3 môn học phù hợp với nguyện vọng của bản thân và điều kiện tổ chức của nhà trường là thể hiện tính nhân văn, tôn trọng nhu cầu cá nhân người học. Tuy vậy, đây là vấn đề cần xem xét kỹ lưỡng: Liên quan tới cơ cấu tổ chức hệ thống giáo dục quốc dân và hệ thống đánh giá. Bắt đầu từ lớp 9 đã có giáo dục hướng nghiệp, vậy bản chất của lớp 10 định hướng là thế nào? Tính ra, số môn học học sinh cần học là không ít! Ta có thể tham khảo các nước tiên tiến lân cận, có điều kiện tương tự để vận dụng.

    3. Về định hướng đánh giá kết quả giáo dục
    3.1. Việc đánh giá định kỳ do sở GDĐT tổ chức là hợp lý.
    3.2. Việc bỏ thi tốt nghiệp THPT là chưa hợp lý. Chúng ta đã có kinh nghiệm bỏ thi tiểu học và THCS, nên rút ra những bài học.

    4. Về điều kiện thực hiện chương trình
    4.1. Quy định hiện hành về lớp học, số học sinh, điểm trường cần phải nghiên cứu điều chỉnh cho hợp lý hơn. Với dòng di chuyển dân cư trong xã hội hiện đại thì việc phân bố phải thay đổi. Đặc biệt, chính sách đầu tư trên đầu học sinh cần thay đổi thì mới nâng cao chất lượng giáo dục được.
    4.2. Về số lượng và cơ cấu giáo viên của các cấp học đều chưa phù hợp với chương trình hiện tại, với CT GDPT mới càng phải điều chỉnh. Hiện giáo viên không có thời gian để nghiên cứu, để tự học, tự bồi dưỡng cập nhật nâng cao năng lực nghề nghiệp. Số lượng giáo viên dự trữ rất bất cập. Với bậc tiểu học, phải tính đến ngoài giáo viên dạy học còn cần giáo viên làm nhiệm vụ chăm sóc. Bậc tiểu học là nền móng phải đặc biệt đầu tư, lên các bậc học trên sẽ thuận lợi.
    4.3. Phấn đấu đạt được cơ sở vật chất như quy định hiện hành đã là niềm hạnh phúc của học sinh!
    4.4. Với CT GDPT mới cần làm rõ hơn vai trò của gia đình, cha mẹ trong việc thực hiện CT GDPT mới. Họ cũng là chủ thể giáo dục, chủ thể quản lý chứ không phải người ngoài cuộc phối hợp. Trên đây là một vài ý kiến cá nhân theo đề cương câu hỏi của Ban soạn thảo.

    Rất mong CT GDPT mới đổi mới thành công!

Ủng hộ bài viết này