Chào mừng bạn đã đến với diễn đàn Hỗ trợ đổi mới giáo dục!
  1. Admin Administrator

    GÓP Ý DỰ THẢO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ

    TS Lê Trường Tùng
    Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Hiệu trưởng Trường Đại học FPT
    Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực

    Về tổng thể, chương trình giáo dục phổ thông mới có nhiều thay đổi so với chương trình hiện có, thể hiện các quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện theo tinh thần Nghị quyết 29 của Đảng:

    - Đã đặt ra yêu cầu về phẩm chất, năng lực, trong đó có các năng lực quan trọng cho công dân thế kỷ 21 như năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.

    - Hình thành một số môn học mới như Tìm hiểu tự nhiên, Tìm hiểu xã hội, Tìm hiểu công nghệ, Hoạt động trải nghiệm sáng tạo, Công nghệ và Hướng nghiệp, Giáo dục kinh tế và pháp luật. Thay đổi mạnh về phương pháp dạy và học, trong đó nhấn mạnh “giáo viên đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn hoạt động cho học sinh, tạo môi trường học tập”, còn học sinh thì đóng vai trò “tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, tự phát hiện năng lực, nguyện vọng bản thân, rèn luyện thói quen và khả năng tự học”, đổi mới phương thức đánh giá thi cử, giao trách nhiệm cho giáo viên phụ trách môn học và cơ sở giáo dục.

    - Có nội dung tự chọn của cơ sở giáo dục, cho phép học sinh được tự chọn môn.

    - Mô hình hoạt động: các cơ sở giáo dục phổ thông được “tự chủ về chuyên môn, nhân sự và tài chính”.

    Tuy nhiên, có một số vấn đề cần xem xét:

    - Chương trình chưa thực hiện được việc tinh gọn, giảm tải theo chỉ đạo của Nghị quyết 29/NQ-TW (“Xây dựng và chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại, tinh gọn”) và Quyết định 404/2015/QĐ-TTg (“Chương trình mới, sách giáo khoa mới bảo đảm yêu cầu giảm tải”). Với khối lượng trên dưới 30 tiết/1 tuần, các lớp trung học cơ sở, trung học phổ thông nếu học 1 buổi/ngày thì phải học cả thứ Bảy. Để giảm tải, tinh gọn, cần đặt “đầu bài” là số giờ học trên lớp có tiếp xúc với giáo viên không quá 25 tiết/tuần, trên cơ sở đó xây dựng lại chương trình và bố trí số tiết cho phù hợp.

    - Trong dự thảo chương trình, nội dung giáo dục hướng nghiệp chủ yếu tập trung ở cấp THPT, với lớp 10 là dự hướng, lớp 11 và lớp 12 là lựa chọn môn hướng nghiệp sâu. Việc tập trung hướng nghiệp chủ yếu vào các lớp THPT sẽ không thực hiện được nhiệm vụ “đẩy mạnh phân luồng sau trung học cơ sở” (29/NQ-TW), “đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở” (88/2014/QH13). Đề nghị đẩy mạnh hoạt động hướng nghiệp từ các lớp cuối THCS, chẳng hạn từ lớp 8 và lớp 9, bằng việc ở lớp 8, lớp 9 bắt đầu cho học theo môn lựa chọn, không để lên đến lớp 11-12, đồng thời học sinh lựa chọn học 6 môn để học sẽ từ lớp 8 đến lớp 12. Việc này cũng góp phần làm giảm tải chương trình THCS và THPT.

    - Xã hội hóa không chỉ đơn thuần là “nhà trường chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền và phối hợp với các cá nhân đoàn thể ở địa phương để huy động đa dạng các nguồn lực tham gia các hoạt động giáo dục và hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất nhà trường”, mà cần đa dạng hóa các loại hình đào tạo, trong đó sẽ có các mô hình trường học mới phù hợp với thay đổi của công nghệ và Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 – thông qua việc học tại nhà, học qua các phương tiện truyền thông,… Để làm được việc này, hệ thống trường lớp giáo dục phổ thông cần linh hoạt, trong đó quan trọng là cho phép học sinh có thể thi tốt nghiệp mà không cần phải tham gia học chính quy toàn thời gian tại trường phổ thông, tách việc học tại trường và việc thi tốt nghiệp. Cần xem xét để việc thi tốt nghiệp do cơ quan khảo thí quốc gia thực hiện cho mọi đối tượng có đăng ký - chứ không phải do cơ sở giáo dục tự tổ chức cho học sinh học tại trường mình như dự thảo. Quy định này cũng sẽ mở đường cho các mô hình đào tạo khác nhau, trong đó có “học tại gia” (home schooling) và các cơ sở giáo dục hỗ trợ cho việc học tại gia.

    - Việc quốc tế hóa chưa được thể hiện trong chương trình mới cũng như kế hoạch thực hiện. Tăng cường quốc tế hóa sẽ tăng khả năng hội nhập, đồng thời tiết kiệm nguồn lực xây dựng tài nguyên học tập (sách giáo khoa) khi tận dụng được giáo trình học phổ thông của các nước tiên tiến, nhất là cho các môn khoa học – công nghệ - kinh tế - ngoại ngữ. Đề nghị trong kế hoạch thực hiện đặt mục tiêu ít nhất 50% giáo trình sử dụng của nước ngoài, theo cả 2 phương thức sử dụng nguyên tiếng Anh (các môn khoa học công nghệ học bằng tiếng Anh) và/hoặc sử dụng bản dịch ra tiếng Việt. Khuyến cáo theo chuẩn phổ thông IGCSE của Anh.

    - Mục tiêu “góp phần phát hiện bồi dưỡng năng lực đặc biệt (năng khiếu)” chưa thấy thể hiện trong kế hoạch triển khai. Cần nêu rõ có tổ chức các trường phổ thông chuyên và chương trình riêng cho các trường chuyên không? Việc đưa giáo dục kinh tế vào nhóm Giáo dục công dân – với định nghĩa “giữ vai trò chủ đạo trong giáo dục nhân cách” là không ổn. Giáo dục kinh tế cần là các môn học riêng, không gộp vào Giáo dục kinh tế và pháp luật, và cần bao gồm các nội dung Kinh tế (Economics), Kinh doanh (Business Study) và Kế toán cá nhân (Personal Accounting).

Ủng hộ bài viết này