Chào mừng bạn đã đến với diễn đàn Hỗ trợ đổi mới giáo dục!
  1. Admin Administrator

    Thực hiện chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Công văn số 1496/BGDĐT-VP ngày 12/4/2017 v/v xin ý kiến góp ý cho dự thảo chương trình GDPT tổng thể, Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ngãi có ý kiến góp ý cụ thể như sau:
    I. Đánh giá chung:
    Nhìn chung, ý kiến của các đơn vị ghi nhận Dự thảo Chương trình GDPT tổng thể của Bộ GDĐT đã thể hiện tâm huyết và tinh thần trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế.

    Nhận xét chung về Dự thảo chương trình GDPT tổng thể là hợp lý, bao gồm được các nội dung cơ bản một chương trình GDPT: Quan điểm xây dựng chương trình, Mục tiêu chương trình, các yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung của học sinh, kế hoạch giáo dục, định hướng xây dựng chương trình các môn học, điều kiện thực hiện chương trình, phát triển chương trình, và 3 phụ lục (giải thích thuật ngữ, biểu hiện phẩm chất của học sinh và biểu hiện năng lực của học sinh).
    Về nội dung, Dự thảo Chương trình GDPT tổng thể đã xác định được các năng lực, phẩm chất cốt lõi rất cần thiết cho công dân thế kỉ 21 và mang màu sắc Việt Nam. Hệ thống các phẩm chất và năng lực được trình bày cô đọng nhưng đầy đủ, rõ ràng, cụ thể và dễ hiểu; đặc biệt là Dự thảo Chương trình có sự tiếp thu sáng tạo nhiều kinh nghiệm của các nền giáo dục tiên tiến quốc tế. Chương trình môn học cụ thể nếu được biên soạn trên cơ sở những điểm mới đã nêu trong Dự thảo và đảm bảo được các điều kiện về giáo viên và cơ sở vật chất trường, lớp.
    Chương trình môn học với Kế hoạch giáo dục gồm hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản (gồm tiểu học, trung học cơ sở) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (trung học phổ thông), có các môn học bắt buộc và môn tự chọn với ba mức độ tự chọn, theo hướng tích hợp ở các bậc học dưới và phân hóa dần ở các bậc học cao hơn, đảm bảo trang bị cho học sinh tri thức phổ thông nền tảng, toàn diện và thực sự cần thiết để sau đó, học sinh đạt được những phẩm chất và năng lực thiết yếu, thấy rõ sở trường, năng lực của mình; việc lồng ghép những nội dung gần nhau của một số môn học trong chương trình hiện hành để tạo thành môn học tích hợp giúp tinh giản, tránh chồng chéo nội dung giáo dục, giảm hợp lý số môn học; chú trọng tính thiết thực của các nội dung dạy học và hoạt động trải nghiệm sáng tạo góp phần thực hiện yêu cầu phân luồng, hướng nghiệp, phân hóa mạnh ở cấp THPT, trong đó có những chuyên đề riêng về hướng nghiệp nhằm định hướng theo lĩnh vực nghề nghiệp, theo năng khiếu, tiềm năng cá nhân để chuẩn bị tốt cho giai đoạn giáo dục sau phổ thông hoặc bước vào cuộc sống lao động.
    Ưu điểm của các môn học là hội nhập tương thích với các môn học của nhiều nước trên thế giới. Tên của từng môn học kế thừa được các môn học trong chương trình hiện hành, có điều chỉnh để phản ánh tốt nhất nội dung, tính chất, ý nghĩa giáo dục của môn học trong từng cấp học. Trong cả cấp học trung học phổ thông, học sinh có thể thay đổi môn học tự chọn và chuyên đề học tập tự chọn phù hợp với định hướng nghề nghiệp cá nhân.
    Việc tổ chức dạy học tự chọn, hoạt động trải nghiệm sáng tạo có tính linh hoạt, dựa trên nhu cầu của học sinh và trong khả năng đáp ứng về điều kiện dạy học (giáo viên, phòng học, thời gian…) của nhà trường. Nhà trường có thể linh hoạt bố trí nhóm/lớp học sinh …để tăng khả năng đáp ứng nhu cầu học tự chọn cho học sinh, đáp ứng thực tế đa dạng giữa các trường, các địa phương.
    II. Góp ý và kiến nghị
    II. 1. Góp ý:
    1) Tăng thời lượng môn Ngoại ngữ. Ở chương trình mới, môn này chỉ có 3 tiết một tuần, như vậy là quá ít, học sinh không đảm bảo được chuẩn đầu ra hay tham gia môi trường hội nhập quốc tế. Hiện nay, ngôn ngữ này là công cụ không thể thiếu để Việt Nam hội nhập vào thế giới. Do đó, nên coi tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai sau tiếng mẹ đẻ, chứ không phải một ngoại ngữ, để có chiến lược ưu tiên, giải pháp phát triển. Mức 3 tiết một tuần cho môn học này ở chương trình mới là ít, thậm chí ít hơn một số chương trình thí điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện nay, cho phép học 4-5 tiết tiếng Anh trong một tuần.
    2. Chương trình phổ thông tổng thể nặng cả về thời gian lẫn số lượng môn cần học. Hiện nay cấp THCS học sinh học 25-27 tiết một tuần trong khi chương trình mới số tiết trung bình trong tuần là 29-30 tiết. Điều này gây khó khăn cho việc tổ chức giảng dạy và bố trí các tiết sinh hoạt tập thể, chào cờ, chuyên môn và các hoạt động khác.
    3. Chương trình đưa ra ba phần nội dung giáo dục mới là hoạt động trải nghiệm sáng tạo, chuyên đề học tập và giáo dục địa phương. Nguồn nhân lực cho các môn học mới này đến thời điểm hiện tại chưa hề được chuẩn bị.
    Không nên triển khai chương trình mới quá gấp, phải có lộ trình cụ thể, có thí điểm từng khối lớp, môn học. Để giảng dạy những môn học mới, cần chuẩn bị chương trình đào tạo, giáo trình, công tác tuyển sinh…, tạo nguồn giáo viên tương lai. Đề nghị thực hiện như chủ trương của Bộ GD&ĐT: bồi dưỡng thêm cho đội ngũ cũ hiện nay về Tích hợp liên môn. Nếu thực hiện một cách gượng ép buộc giáo viên phải, “cõng” thêm phần kiến thức, kỹ năng của môn học tích hợp, giáo viên sẽ quá tải. Và tình trạng thầy dạy biến thành “thợ dạy” sẽ diễn ra.
    Bài toán về chất lượng đội ngũ giáo viên cần được Ban dự thảo xem xét và có hướng điều chính phù hợp. Đề nghị Bộ GD&ĐT lùi thời gian thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới để ngành giáo dục hoàn tất mọi điều kiện cần và đủ cho công cuộc đổi mới toàn diện giáo dục này.
    4. Đổi mới Chương trình GDPT phải đồng bộ với đổi mới chương trình đào tạo giáo viên phổ thông ở các trường sư phạm. Hiện nay, nhiều giáo viên các trường sư phạm, nhất là Đại học sư phạm, khi ra trường vẫn chưa tiếp cận được những nội dung đổi mới về PPDH và kiểm tra đánh giá, về các hình thức dạy học tiên tiến như hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tổ chức cho học sinh học tập theo cặp, nhóm, các phương pháp Khăn trải bàn, Bàn tay nặn bột, v.v…
    II.2. Kiến nghị:
    (1) Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục cần có một phương châm, triết lý giáo dục để làm kim chỉ nam. Các nền giáo dục trên thế giới đều có phương châm, triết lý giáo dục: triết lý giáo dục của Phần Lan là “Lòng tin-Bình đẳng-Hợp tác”; nền giáo dục Mỹ suốt hơn 200 năm vẫn trung thành với triết lý do Tổng thống thứ hai John Adams đề ra “Trẻ em nên được giáo dục dựa theo nguyên tắc tự do”; giáo dục Nhật Bản từ 1945 đến nay vận hành theo triết lý “mỗi người học sẽ trở thành một cá nhân hoàn thiện đạo đức”, từ “thầy công bằng” đến “trò cống hiến”, được thể hiện trong Sắc chỉ giáo dục (hay còn được biết đến là “thánh chỉ” của Thiên hoàng Minh Trị ban bố vào năm 1879); giáo dục Singapore từ thập niên 1990 đến nay dựa trên các phương châm “Nhà trường tư duy, quốc gia học tập” (Thinking Schools, Learning Nation), “Dạy ít, học nhiều” (Teach less, learn more) nhằm mục đích chú trọng vào việc giảng dạy, truyền thụ kỹ năng nghề nghiệp và phát triển khả năng tư duy của học sinh, khích lệ học sinh hiểu rõ được vấn đề học phải gắn liền với thực tiễn chứ không phải học chống chế.
    Đề nghị bổ sung phương châm, triết lý giáo dục của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay cho phù hợp với việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết 29-NQ/TW.
    (2) Thời lượng 35 tuần thực học/ năm là phù hợp, kế thừa được các ưu điểm của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Tuy nhiên nên định hướng cho dạy học cả ngày hoặc 2 buổi/ ngày với cả 3 cấp học TH, THCS và THPT để phù hợp xu thế chung của các nước trong khu vực và trên thế giới, đảm bảo thực hiện được các môn học và các hoạt động trải nghiệm. Với thời lượng 1 buổi/ ngày, chương trình mới sẽ khó để thực hiện đủ các mục tiêu và các nội dung đã đề ra.
    (3) Việc tích hợp các môn học của Dự thảo Chương trình là một bước đột phá mới, nhưng với tình hình thực tế của giáo dục hiện nay, chỉ khả thi đối với đội ngũ giáo viên Tiểu học (cơ bản đã được đào tạo một cách toàn diện cộng với việc nội dung kiến thức ở mức độ vừa phải, có thể dạy tốt tất cả các môn). Nhưng đối với giáo viên THCS, THPT vốn được đào tạo chuyên sâu theo từng môn nên chỉ dạy tốt các môn học đã được đào tạo. Đề nghị Bộ GDĐT có kế hoạch cụ thể trong việc đào tạo, bồi dưỡng tuyển chọn giáo viên đảm bảo đủ phẩm chất, năng lực dạy tích hợp, liên môn dạy trải nghiệm sáng tạo để thực hiện đổi mới Chương trình GDPT trước năm 2018; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho nhà giáo và cán bộ quản lý và cả cho phụ huynh học sinh để nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận cao trong việc triển khai thực hiện.
    (4) Hiện nay ở bậc học Trung học, mô hình lớp học truyền thống với giáo viên chủ nhiệm và hệ thống cán bộ lớp không còn phù hợp. Học sinh được phân hóa thường xuyên trong năm học theo nhóm cùng trình độ hoặc tự chọn lớp học theo môn học mình ưa thích, đến giờ học môn nào thì di chuyển đến lớp hoặc nhóm được chỉ định. Trong đổi mới phương pháp dạy học (dạy học theo đề án, chủ đề, hoạt động cặp, nhóm, …), cần thực hiện dạy học phân hóa phù hợp với từng đối tượng học sinh, phát huy cao nhất khả năng của học sinh, đòi hỏi sự đồng bộ về cơ sở vật chất, tính linh hoạt và tự chủ việc tổ chức lớp học, trong sử dụng và khai thác các sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, các nguồn tư liệu khác nhau, ….
    Đề nghị Bộ GDĐT sớm kiến nghị điều chỉnh các nội dung chưa phù hợp trong Luật giáo dục và Điều lệ trường phổ thông (quy cách bàn ghế gọn nhẹ, dễ di chuyển để phù hợp tổ chức các hoạt động cặp, nhóm, hội thảo; quy định mở về biên chế lớp học (giảm sỉ số còn tối đa 30 học sinh/ lớp THCS,THPT; linh hoạt biên chế thay đổi thường xuyên theo nhóm học sinh cùng trình độ, không biên chế lớp cố định); tăng tính tự chủ, sáng tạo của giáo viên trong soạn giảng, …), tạo cơ sở pháp lý cho nhà trường và giáo viên thực hiện hiệu quả việc dạy học phân hóa, đổi mới phương pháp dạy học.
    (5) Muốn thưc hiện được mục tiêu đặt ra đòi hỏi phải có nhiều yếu tố tác động, hỗ trợ lẫn nhau. Ngoài yếu tố con người thì yếu tố về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho người dạy và học là một vấn đề mà Bộ cần phải đặc biệt quan tâm. Thực tế đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học vẫn còn rất nhiều bất cập, đầu tư thiếu đồng bộ, nhỏ lẽ, chất lượng kém... Đề nghị Bộ quan tâm chú trọng đặc biệt hơn về lĩnh vực này.
    (6) Đổi mới chương trình đào tạo giáo viên tại các trường sư phạm cho đồng bộ với chương trình giáo dục phổ thông.

    Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ngãi kính báo cáo để Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét./.

Ủng hộ bài viết này